Profil

leethom1 leethom1 leethom1

Angaben zum Lebenslauf

Cúng mụ được xem là một trong những nghi lễ cơ bản trong văn hóa dân gian của Việt Nam. Đây là nghi lễ quen thuộc với bất cứ gia đình nào vừa chào đón các thành viên bé bỏng. Chính vì có nguồn gốc tâm linh cho nên một lễ cúng mụ đơn giản cũng cần phải có đủ đầy nghi thức và lễ vật cơ bản. Ông bà ta tin rằng một buổi lễ cúng mụ tươm tất sẽ đem lại nhiều điều may mắn cho đứa trẻ trong suốt cuộc đời.

 

 

Lễ cúng mụ là phong tục bắt nguồn từ văn hóa thờ mẫu của người Việt cổ. Phong tục này lại có nguồn gốc từ nước Trung Hoa xa xưa. Tục cúng mụ ở Trung Hoa đã từng được nhắc tới trong tác phẩm “Phong thần diễn nghĩa” với nhiều nét liên quan tới nghi lễ cúng mụ hiện nay ở Việt Nam nói riêng và nhiều nước châu Á nói chung.

Xem thêm: Xôi chè đầy tháng

Dân gian quan niệm rằng việc sinh thành của một đứa trẻ là do các vị Đại Tiên (các bà chúa đầu thai) cùng với Tiên Mụ, trực tiếp là mười hai bộ Tiên Nương (dân gian hay gọi là mười hai bà Mụ) nhào nặn ra mà ban cho. Trong giai đoạn này, những nét về ngoại hình hay tính cách của đứa trẻ đều phụ thuộc vào bàn tay của mười hai bà Mụ.

 

 

Chính vì lẽ đó mà cứ vào những hạn quan trọng của trẻ như hạn đầy cữ (tròn 3 ngày sau khi sinh), hạn đầy tháng (sinh tròn một tháng), đầy tuổi tôi (tròn 100 ngày) và tròn tuổi (ngày thôi nôi) thì cả gia đình sẽ cùng tụ họp lại và cử hành một buổi lễ. Lễ cúng mụ trước là để cảm tạ các bà mụ và Đức Ông đã đem trẻ đến nhà, sau là mong các vị sẽ tiếp tục bảo ban, săn sóc trẻ trong suốt những năm tháng sắp tới.

Lễ cúng mụ đơn giản được tính ngày theo nguyên tắc “Gái sụt hai, trai sụt một”. Theo đó thì ngày làm lễ của các bé trai sẽ là hạn các bé tròn cữ lùi xuống một ngày. Với các bé gái thì thời gian lùi là hai ngày. Giờ làm lễ có thể được chọn tùy theo tuổi và mệnh của từng bé. Nhưng hiện nay thì lễ thường được làm vào buổi sớm hoặc chiều tối để thuận tiện với lối sống hiện đại.

Tham khảo: xôi chè thôi nôi cúng bé trai gái Địa chỉ nhận đặt ngon tphcm

Trong bất cứ buổi lễ nào thì lễ vật cũng là thứ phải được chuẩn bị cẩn thận nhất. Lễ vật cúng mụ thường được chia làm hai phần: 12 phần lễ nhỏ cho 12 bà mụ và 1 phần lễ lớn cho bà Mụ Chúa. Tùy vào điều kiện kinh tế của từng nhà mà các lễ vật sẽ được chuẩn bị thịnh soạn hay thanh đạm. Nhưng chung quy thì một lễ cúng mụ đơn giản phải đáp ứng được những lễ vật sau đây: đồ vàng mã (nén vàng xanh, váy áo màu xanh, những đôi hài xanh); trầu cau (12 miếng trầu têm cánh phượng cùng với cau bổ làm tư cho 12 bà mụ và 1 miếng lớn kèm cau nguyên quả cho bà Mụ Chúa); đồ chơi cho trẻ bằng nhựa hay bằng sành, sứ); tôm, cua, ốc để sống hoặc hấp chín (gồm 12 còn bằng nhau và 1 con to hơn); phẩm oản (gồm 12 phần nhỏ và 1 phần lớn hơn); kẹo bánh (12 phần nhỏ và 1 phần to); lễ mặn (gà luộc, xôi, cơm, canh, rượu…) và cuối cùng là hương hoa (gồm hương, lọ hoa, tiền vàng, nước…).

 

 

Những món lễ vật sau khi chuẩn bị xong thì sẽ được gia chủ bố trí hài hòa theo nguyên tắc “Đông bình tây quả”. Có nghĩa là phía đông thì để bình hoa còn phía tây thì bày các lễ vật khác. Những lễ vật phải được sắp xếp thật hài hòa, cân đối. Ông cha ta cho rằng bày mâm càng đẹp thì ơn phước nhận được càng nhiều.

Lễ cúng mụ theo từng miền và từng dịp sẽ có đôi chút khác biệt. Ví dụ như vào ngày đầy tháng thì cả gia đình có thể chuẩn bị một mâm cúng 12 bà và các đức ông riêng. Trong buổi lễ thôi nôi thì ngoài các đồ lễ kể trên, cả nhà còn có thể chuẩn bị thêm thịt heo quay để cúng Thành Hoàng, Thổ Công.

Sau khi bày mâm cúng mụ đơn giản xong xuôi thì gia đình sẽ cử một đại diện để đọc văn khấn rồi cho bé vái 3 vái và thắp 3 tuần hương. Bài văn khấn này tùy vào từng vùng miền có thể khác nhau một chút về câu chữ. Sau khi hành lễ xong thì tiến hành hóa giấy vàng mã và thụ hưởng các món ăn. Các lễ vật tôm cua hay ốc nếu còn sống thì được đem đi phóng sinh để cầu may.

Xem thêm: https://www.scoop.it/t/xoi-che-cung-ay-thang-thoi-noi-35-nam-kinh-nghiem

Lễ cúng mụ không cần phải quá cầu kỳ hay phức tạp. Một lễ cúng mụ đơn giản với các lễ vật gắn liền với văn hóa lúa nước là đã đủ để cầu mong cho các bé một tương lai an lành. Với ý nghĩa tốt đẹp vốn có thì chắc chắn nghi lễ này sẽ được cử hành rất lâu về sau.